Economie: oei, ik groei!

Hoe ziet een duurzame economie er eigenlijk uit? In het economie-hoofdstuk van het ambitieuze crowdsourcingproject OCF2 stellen we enkele fundamentele vragen over verschillende economische kernbegrippen, zoals eigendom, productie en solidariteit tussen generaties. Voor een echt duurzame economie zullen we in 2035 wellicht anders tegen dit soort zaken aan moeten kijken dan nu. Het felst lijkt de discussie over groei. Is economische groei nou wenselijk of juist niet? De meningen zijn verdeeld.

Het streven naar economische groei lijkt in de huidige samenleving een heilig mantra te zijn geworden. ‘Stilstand is achteruitgang.’ Als we de verdeling van de rijkdom even buiten beschouwing laten, betekent economische groei dat iedereen gemiddeld ieder jaar een beetje rijker wordt. En omdat geld moet rollen, leidt dat onontkoombaar tot meer consumptie van vlamnieuwe breedbeeldtelevisies, smakelijke hamburgers, hippe mobieltjes, mooie kleren en buitenlandse vakanties.

Ongebreidelde consumptie

De discussie in het OCF-economieteam draait om de vraag of we dit soort ongebreidelde consumptie wel zouden moeten willen. Het VVD/CDA-regeerakkoord vindt van wel: “De ontwikkeling en groei van de economie vormt de basis van onze werkgelegenheid, welvaart en voorzieningen. De ambitie is de sterke economische positie van Nederland voor de toekomst te verzekeren, uit te breiden en te versterken.”

Het belangrijkste bezwaar tegen economische groei is natuurlijk het feit dat de productie van al die welvaartsspullen wereldwijd een zware aanslag doet op grondstoffen, klimaat, milieu, biodiversiteit en dergelijke. De schrijvers van het regeerakkoord realiseren zich dat terdege: “Het buitenlands beleid zal zich in het bijzonder richten op bevordering van energie- en grondstoffenzekerheid,  alsmede bevordering van handels- en economische belangen van Nederland en Nederlandse bedrijven.”

Winterlaarzen

De kritiekloze manier waarop economische groei nagejaagd wordt, lijkt een pleidooi voor onbeheerste hebzucht: ‘greed is good’. Het is logisch dat zo’n medogenloze, economistische houding  weerstand ontmoet in discussies over een duurzame economie. Schaamteloze hebzucht is niet goed en groei is niet heilig.

Als we tevreden zouden zijn met een sober leven, dan zou de aanslag die de economie doet op de aarde een stuk kleiner zijn, dat is duidelijk. Maar willen we economisch gezien terug naar de welvaart van de jaren vijftig? Brundtland definieerde duurzame ontwikkeling als ‘ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen.’ En ‘de behoeften van het heden’, daaronder vallen wel degelijk de NintendoDS, de Iphone, de BigMac en die gave paarse imitatielederen Ibiza-winterlaarzen van maar € 259.

Ook zonder die laarzen lijkt economische groei mij overigens absoluut noodzakelijk. Nog steeds leven ongeveer 1,5 miljard mensen van minder dan een euro per dag. Voor de paar procent allerrijksten op aarde, inclusief bijna alle Nederlanders, is de vraag of economische groei wel of niet noodzakelijk is misschien geoorloofd, maar voor veruit de meeste andere mensen niet.  Een duurzame economie is een groeiende economie. De vraag is hoe we ervoor zorgen dat economische groei niet leidt tot obesitas in Nederland en verwoesting en armoede elders.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: