Stoere taal over Duurzaam Inkopen

Het lijkt erop dat critici van duurzaam inkopen zó hun best doen om alle nadelen ervan te benadrukken dat ze uiteindelijk het kind met het badwater weggooien. Het begon allemaal met een tamelijk neutraal onderzoekje van KMPG naar de knelpunten van het beleid, maar inmiddels bepleiten de Tweede Kamer-fracties van PVV en VVD al in stoere taal voor het afschaffen van duurzaam inkopen. Wat ging er mis?

Oppervlakkig gezien leken de conclusies van het KPMG-onderzoek vernietigend: duurzaam Inkopen levert onvoldoende innovatie op, leidt tot prijsstijgingen en benadeelt kleine bedrijven. Maar wie het rapport goed leest, ziet dat de werkelijkheid wat genuanceerder is.

Bal

Om te beginnen heeft KPMG van het Adviescollege Toetsing Administratie Lasten (Actal) nadrukkelijk de opdracht gekregen op zoek te gaan naar knelpunten. En wie kaatst kan de bal verwachten: met zo’n opdracht is het natuurlijk geen wonder dat het eindrapport ook inderdaad bol staat van de moeilijkheden, bezwaren, lasten en problemen.

KPMG onderzocht vier verschillende sectoren: utiliteitsbouw, catering, transport en kantoormeubelen. In de eerste twee sectoren leidt duurzaam inkopen tot duurdere producten, vooral omdat duurzame materialen en grondstoffen iets meer kosten dan niet-duurzame. Overigens melden de onderzoekers (tegen hun opdracht in) dat duurzaamheid in de bouw ook leidt tot lagere servicekosten en een hoger rendement. Jammer genoeg rekenen ze  niet uit wat dat financieel oplevert.

In de sectoren transport en kantoormeubilair leidt duurzaam inkopen niet tot duurdere producten, volgens KPMG. Dat komt doordat het ambitieniveau van de minimumeisen zó laag zijn, dat de leveranciers eigenlijk altijd al spullen leveren die eraan voldoen. Er zijn wel administratieve kosten.

Rompslomp

De belangrijkste knelpunten uit het onderzoek hebben goed beschouwd vooral betrekking op praktische zaken. De communicatie over wijzigingen is gebrekkig, het toepassen van gunningscriteria is lastig, sommige eisen conflicteren met elkaar en de bewijsvoering leidt tot rompslomp. Daarnaast hebben de onderzoekers de indruk dat grote bedrijven makkelijker kunnen voldoen aan de eisen dan kleinere, maar ze onderbouwen dat verder niet.

Ondanks de weinig schokkende onderzoeksresultaten pleit Actal ervoor het beleid ‘fundamenteel te herzien’. Dat klinkt heftig, maar de concrete adviezen die het adviescollege vervolgens geeft zijn een stuk minder dramatisch. Ze komen er eigenlijk op neer dat overbodige regels afgeschaft moeten worden en dat de overheid inzichtelijk moet maken ‘aan welke duurzaamheidsdoelen ondernemers op welke termijn moeten voldoen’. Zo’n fundamentele herziening is dat nou ook weer niet.

Stekker

Staatssecretaris Atsma reageerde op het Actal-advies met de mededeling dat hij het rapport ‘goed zal bestuderen’. Dat kan in den Haag van alles betekenen, maar voor de zekerheid riepen PVV en VVD  de staatssecretaris alvast op de stekker uit het hele duurzaam inkopen-programma te trekken.

Het zou jammer zijn als Atsma gehoor geeft aan deze oproep. Het KPMG-onderzoek rechtvaardigt zo’n drieste actie in ieder geval niet. Wat kan hij doen? Het beste zou zijn als hij het beleid voor duurzaam inkopen inderdaad grondig herziet, maar dan op een positieve manier. Overbodige regels kunnen geschrapt worden, net als gedetailleerde producteisen en de tientallen pagina’s achtergrondinformatie in de huidige criteriadocumenten. De link met het innovatiebeleid kan versterkt worden door in te zetten op procesmatige criteria, in plaats van op producteisen. Kosten moeten berekend worden over de totale levensduur van het product zodat ook uit de boekhouding blijkt wordt dat meerkosten voor duurzame producten terugverdiend worden. Inmiddels hebben VNO-NCW, MKB-Nederland en MVO-Nederland aangegeven hierover wel met Atsma te willen meedenken.

Sprong voorwaarts

Het meest zouden we hebben aan een duidelijke visie op duurzaamheid en een handjevol heldere en ambitieuze doelen, zoals: het moet zonder fossiele brandstoffen, zonder kinderarbeid en geheel cradle-to-cradle. Wie daar het dichtst bij komt, krijgt de opdracht. We zullen zien of Atsma zo’n sprong voorwaarts durft te maken.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: