De toekomst van Duurzaam Inkopen

Na twee maanden hard nadenken is nog volslagen onduidelijk hoe de toekomst van duurzaam inkopen eruit zal zien. Dat blijkt uit het eerste voortgangsbericht van de werkgroep die zich heeft voorgenomen nog voor de zomer daarover een advies op te leveren. Daarom zal ik in deze weblog alvast wat suggesties doen; misschien heeft de werkgroep er wat aan.

In het voortgangsbericht staat: ‘Het advies wordt een advies op hoofdlijnen, dat lef, ambitie en vertrouwen uitstraalt. Het advies zal een omvang kennen van maximaal 15 pagina’s. De strekking van het advies is om de weeffouten uit het huidige beleid te halen en de goede elementen te behouden. De nadruk komt te liggen op innovatie, verduurzaming (de procesaanpak) en total cost of ownership. Zowel milieu als sociale duurzaamheid komen in het advies aan bod.’

Geen proefballonnetjes

Tot zover niks nieuws dus. Dat is op zich opmerkelijk, want de werkgroep heeft een eerbiedwaardige achterban. Nadat staatssecretaris Atsma op 10 februari MVO-Nederland om advies vroeg, meldden zich onmiddellijk VNO-NCW, MKB Nederland, De Groene Zaak en de NEVI aan om mee te denken. Deze clubs zijn het aan hun reputatie verplicht met een solide voorstel te komen dat ervoor zorgt dat de 60 miljard euro die de Nederlandse overheden jaarlijks uitgeven een flinke bijdrage gaan leveren aan een duurzamer wereld. Ik kan me dus voorstellen dat ze geen proefballonnetjes willen oplaten, maar eerst de boel grondig bestuderen voordat ze hun definitieve advies uit de doeken doen.

Zoveel geduld heb ik niet, dus ik doe maar vast een schot voor de boeg, ook gebaseerd op hoofdlijnen, lef, ambitie en vertrouwen. Wat mij betreft begint de toekomst van duurzaam inkopen nu meteen. We starten met de volgende drie punten.

Positief formuleren en ambitieuze einddoelen. Het ‘oude’ beleid voor duurzaam inkopen draait om regeltjes, verboden en richtlijnen. Uit mijn adviespraktijk weet ik dat professionele inkopers er nauwelijks moeite mee hebben die regeltjes toe te passen, maar erg inspirerend vinden ze dat niet. Deze professionals zijn gebaat bij een uitdagende, nieuwe vorm van duurzaam inkopen gericht op ambitieuze einddoelen. Iedere inkoop draagt bij aan het bereiken van energieneutraliteit, het versterken van de lokale economie, het sluiten van materiaalkringlopen en respect voor mensenrechten. Samen met hun leveranciers komen de inkopers zelf wel tot de beste oplossing, wellicht in innovatieve aanbestedingstrajecten.

Duurzaamheidsprestaties vertalen in geld. ‘Put your money where your mouth is’. Overheden die roepen dat duurzaamheid belangrijk is zullen hun waardering voor de inspanningen van hun leveranciers moeten vertalen in geld. Dat kan op allerlei manieren, bijvoorbeeld door het zwaar meewegen van duurzaamheidsprestaties in de beoordeling van offertes. Dat kan per aanbesteding ‘op maat’ ontwikkeld worden, maar het kan ook op een standaardwijze, zoals met de CO2-prestatieladder. Het moet voor bedrijven lonend zijn om voorop te lopen.

Professionalisering van de inkoop. Er is een grote groep overheden die nog weinig greep heeft op het eigen inkoopproces. De inkoop is decentraal, er is weinig coördinatie en de budgethouders zijn in eerste instantie materiedeskundigen in plaats van inkopers. Het gemakkelijkst zou het zijn om voor deze mensen het gebruik van de bestaande minimumeisen nog verder te versimpelen, maar ambitieus kun je dat niet noemen. De enige manier om duurzaam inkopen in deze organisaties tot een succes te maken, is het drastisch professionaliseren van de inkoop. Tot nu toe is dit aspect volledig buiten beeld gebleven in de discussie rond duurzaam inkopen, en de staatssecretaris zal veel lef nodig hebben om deze zwakke schakel aan te pakken.

Andere verbeteringen

Natuurlijk zijn er nog allerlei andere verbeteringen te bedenken in het beleid voor duurzaam inkopen. Zo hanteert het ministerie nog steeds geen serieus instrument voor het monitoren van de voortgang van duurzaam inkopen, zijn de Europese regels soms belemmerend en hebben veel gemeenten nog veel last van de schotten tussen investeringsbudgetten en geld voor onderhoud. Maar dat werken we na de zomer wel uit.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: